Dziwny jest ten Internet

Przeglądając ostatnio sieć w poszukiwaniu ciekawych plakatów filmowych wyszukiwarką google natrafiłem na całkiem ciekawy zbiór.

drive
James Dean w filmie Drive, reż. John Ford.

thehangover
Plakat do filmu „The Hangover” (pl. tytuł „Kac Vegas”) w iście gwiazdorskiej obsadzie.

wolvesCOMBO
Dwie wersje filmu Sama Peckinpaha „Wolverine” z Alem i Clintem.

blade+runner
Łowca androidów.

GHOSTBUSTERS_FAKE_POSTER-379x490
Pogromcy duchów z trzema gwiazdami horroru.

kill-bill
„Kill Bill” z Marilyn Monroe i Johnem Waynem.

big lebowski
„Big Lebowski” Kena Russella.

poster_nimoy
„Szklana pułapka”.

Screen_shot_2012-01-31_at_9.01.36_PM
Sean Connery w głównej roli „Piątego elementu”.

the+matrix
„Matrix” z Poitierem i Lee.

kurosawa__s_2001_by_hartter-d33fh7n
… oraz mój osobisty faworyt, czyli „Odyseja kosmiczna: 2001” reżyserowana przez Akiro Kurosawę. W głównej roli nie kto inny jak Toshirô Mifune.

O roku, który zmienił oblicze kina

Kino lat 40-tych i 50-tych, w większości, zwłaszcza te robione w Hollywood było bardzo schematyczne, oklepane i przewidywalne. Oczywiście z tych lat pochodzi wiele filmów, które wręcz uwielbiam lub po prostu wyrywają się z pod tego schematu. Wśród moich ulubionych obrazów z tych lat na pewno można wyróżnić filmy neorealizmu włoskiego autorstwa Vittorio De Sicy, które opowiadały o życiu i problemach zwykłych ludzi, nie były przesłodzone, a miały bardzo surowy charakter: „Złodzieje rowerów” (1948), „Umberto D.” (1952). Szanuję i lubię wracać także do filmów amerykańskich z tego okresu jak np. „Arszenik i stare koronki” (1944), „Skarb Sierra Madre (1948), „Na wschód od Edenu” (1955), „Zawrót głowy” (1958), „Ucieczka w kajdanach” (1958), które nie były na pewno typowymi przedstawicielami kina tych lat. Warto też wspomnieć o Polskiej szkole filmowej, która przecież się ukształtowała w połowie lat 50-tych. I do dziś pozostaje nam ją wspominać, bo nie często spotykamy w naszym kinie coś co może konkurować z filmami Wajdy, Hasa, Kawalerowicza, Munka z tych lat.

Przełomem stały się w kinie lata 60-te, które to w wielu wypadkach wprowadziły do filmu niekonwencjonalność czego dowodem jest „Psychoza” mistrza Hitchcocka. Pojawiło się też większe nagromadzenie brutalności czy też nagości w filmach fabularnych. Najbardziej przemianę tę możemy zaobserwować na przykładzie westernów: przejście klasycznych (gdzie występują Ci dobrzy – ubrani na biało i źli, nieogoleni i niechlujni) w filmy nazwane antywesternami. Duża część publiki jako pierwszy antywestern przyjmuje film Sama Peckinpaha „Strzały o zmierzchu” (1962). Później były też spaghetti westerny, których królem był Sergio Leone.

Dla mnie osobiście rokiem, który zmienił moje postrzeganie kina był rok 1968. To wtedy powstało właśnie najwięcej z czołówki filmów, które uwielbiam.
Powstały wtedy dwa prekursorskie horrory:
„Dziecko Rosemary” Romana Polańskiego, który zapoczątkował serię filmów o tematyce satanistycznej.
Rosemary's baby

„Noc żywych trupów” George A. Romero, może nie jest filmem, który jakoś mega uwielbiam, ale to obraz przełomowy, bo zapoczątkował bardzo długą serię filmów o zombie.
Night Of The Living Dead

Następnie „Planeta małp” reż. Franklin J. Schaffner, film niezmiernie ważny do dziś dla amerykańskiego kina Sci-Fi.
Planet of the apes

W 1968r. premierę też miał, kto wie czy nie najlepszy western Sergio Leone: „Pewnego razu na dzikim zachodzie”.
RM_Once Upon a Time in the West

I oczywiście filmy, inne zupełnie charakterem od wymienionych poprzednio. Spokojne, zmuszające jednak do przemyśleń nad istotą życia i nie tylko:
„2001: Odyseja kosmiczna” Stanleya Kubricka – coś więcej niż film. Przez wielu krytyków okrzyknięty najważniejszym filmem w historii kinematografii.
2001 A Space Odyssey

Oraz niedoceniany pośród innych filmów Ingmara Bergmana, a wręcz niespotykany nigdzie wcześniej, ani później film, który można nazwać horrorem poetyckim: „Godzina wilka”.
Hour of the wolf

W roku 1968 tworzony był także, chyba najbardziej niepokojący film jaki widziałem: „Palacz zwłok” – on jednak swoją premierę miał dopiero w roku 1969. The Cremator

-So Kowalski, where are you from?

W tym tekście chciałbym podjąć, myślę dość ciekawy temat – mianowicie bohatera filmowego, Polaka w zagranicznych filmach. Znam wiele takich postaci, którzy z pochodzenia są Polakami, szczególnie ma to miejsce, rzecz jasna w filmach wojennych (z oczywistego powodu). Nie chciałbym się rozpisywać o wszystkich takich przypadkach, tylko wyłowić te najciekawsze i najbardziej znaczące przykłady dla fabuły danego filmu.

Walt Kowalski

Jednym z najbardziej świeżych takich filmów i kto wie czy nie obrazującym tego zjawiska najlepiej jest oczywiście „Gran Torino”. Jeden z największych twardzieli kina – Clint Eastwood podjął się jednocześnie reżyserii takiego filmu i odegrał główną rolę.

Walt Kowalski, bo tak nazywa się bohater, w którego się wcielił jest emerytowanym weteranem wojny w Korei i z pochodzenia Polakiem, co kilkukrotnie jest podkreślane w filmie.
Jest człowiekiem naznaczonym piętnem samotności po stracie swojej ukochanej żony, z którą spędził prawie całe życie. Jest też osobą z pozoru chłodną, nieufną, objawiającą skłonności rasistowskie – pewnie wynikające ze swoich wcześniejszych doświadczeń o których nie było jednak mowy w filmie. Cała postać w znaczeniu filmu zarysowana jest jednak bardzo pozytywnie, Walt posiada swój honor i potrafi przezwyciężać swoje niechęci i podać pomocną dłoń osobom, które na to zasługują. ———————————————————————————————————————————————————

Kolejnym tytułem z polskimi akcentami jest zwariowana komedia kryminalna braci Coen pt. „Big Lebowski”. Tutaj mamy do czynienia z dwoma Amerykanami polskiego pochodzenia – Jeffem Lebowskim (Jeff Bridges) oraz Walterem Sobchakiem (John Goodman), którzy to popadają w nie lada kłopoty za sprawą niezwykłej pomyłki.

1998_the_big_lebowski_004
Można by mówić o tym, że Polacy są tu przedstawieni w świetle prymitywów, wiecznie chodzących w tych samych dresach (Jeff) popalających marihuanę i wiecznie przeklinających. Jednak to bardzo krytyczne i moim zdaniem nietrafione spojrzenie.

Warto jednak napomnieć, że postać Lebowskiego to jedna z najbardziej sympatycznych postaci w historii kina. Jeff jest wiecznie wyluzowany i prawie niczym się nie przejmuje, a teksty Waltera i jego wyczyny na ekranie na długo pozostają w pamięci widza.

———————————————————————————————————————————————————
Następnym takim obrazem będzie „Znikający punkt” Richarda Sarafiana z 1971r. Tu o głównym bohaterze z początku wiemy niewiele, poza tym, że ma znajomo brzmiące nazwisko – Kowalski.
Nasz bohater grany przez Barry’ego Newmana jest byłym kierowcą rajdowym, pracuje w firmie przewożącej samochody. Tym razem ma za zadanie dostarczenie Dodge Challengera R/T z 1970r. z Kolorado do Kalifornii. Zakłada on się ze znajomym dilerem narkotykowym, że uda mu się tego dokonać w czasie nie dłuższym niż 15 godzin.

Kowalski nie zważa na ścigającą go policję i dzielnie mknie naprzód do osiągnięcia swojego celu. Nie chciałbym zdradzać szczególnie dalszej fabuły obrazującej cechy charakteru naszego bohatera. Napomnę tylko, że jest to człowiek bardzo klarownie dążący do swoich celów, niechcący się nikomu podporządkować. Ogólny obraz całego filmu można przyrównać do „Easy ridera”.

Znikający punkt

———————————————————————————————————————————————————
Znów Kowalski, tym razem w melodramacie należącym do klasyki gatunku – „Tramwaj zwany pożądaniem” Elii Kazana. Tu w główną rolę wciela się jedna z największych gwiazd kina. Marlon Brando gra tutaj Stanleya Kowalskiego, mającego problemy z związane z przybyciem siostry jego żony do nich na jakiś nieokreślony czas.

Stanley Kowalski

Skupmy się jednak na postaci Stanleya – jest on osobą bardzo charyzmatyczną, ale też wulgarną i wręcz brutalną, przy tym jednak niezwykle prawdziwą. Jest on zupełnym kontrastem osoby, której nie może znieść – Blanche (Vivien Leigh), delikatnej, subtelnej kobiety, jednak popadającą w chorobę psychiczną.

Nie można bezsprzecznie ocenić postaci Stana (jak i innych postaci w tym filmie) jako prostaka i chama, możemy u niego znaleźć kilka cech pozytywnych jak na pewno męskość, dlatego film nie jest jednoznaczny w odbiorze i na tym polega jego fenomen. Dla żeńskiej części publiczności oczywiście trzeba oddać to, że Kowalski jest niewątpliwie, niezwykle przystojny. Polecam zaznać się z filmem, fanom takiego kina.
———————————————————————————————————————————————————
Podsumowując – nawet u najznamienitszych reżyserów pojawiają się polskie akcenty, o zasadność ich występowania w scenariuszach należałoby się pytać właśnie twórców: czy narodowość postaci, które występują w ich filmach ma jakieś znaczenie, czy jest zupełnie przypadkowa? Powyższe postacie nie są związane jakimiś szczególnymi cechami wspólnymi, są od siebie bardzo różne . Zaznaczam jednak, że podałem tylko kilka przykładów, a mogłoby ich być znacznie więcej. Na tę chwilę do głowy przychodzą mi jeszcze świetne kreacje aktorskie Adriena Brody’ego w „Pianiście” oraz Gene Hackmana w „O jeden most za daleko”, którzy wcielili się w postacie historyczne (to jednak zupełnie inna bajka niż postacie fikcyjne), kolejno w Władysława Szpilmana i Generała Stanisława Sosabowskiego. Kończąc chciałbym wspomnieć, że w przyszłości być możne napiszę podobny tekst podejmujący tematykę postaci Polek w światowym kinie.

Amores perros

Tytuł oryginalny: Amores perros
Gatunek: Dramat, Thriller
Rok: 2000
Reżyseria: Alejandro González Iñárritu
Scenariusz: Guillermo Arriaga
Muzyka: Gustavo Santaolalla

„Amores perros” to wielki debiut Iñárritu, który to od tamtego czasu zyskał sławę oraz wielu wiernych fanów na całym świecie. Warto wspomnieć kilka słów o samym reżyserze, bo to postać bardzo barwna. Jako młodzieniec zaczynał pracę jako DJ, już w wieku 23 lat współtworzył jedną z najbardziej znanych rozgłośni radiowych w Meksyku. W tym czasie nakręcił też kilka mniejszych reklamówek do telewizji, a następnie wyjechał studiować do USA, gdzie też stworzył kolejne filmy i reklamy, które zostały już zauważone. Przełomem był właśnie początek XXIw. i jego pierwszy poważny pełnometrażowy film – wspomniane „Amores perros”.

Akcja filmu dzieje się w stolicy Meksyku, jednym z największych miast świata. Fabuła jest wielowątkowa, przedstawia osobne losy kilkoro osób, które mają wspólny mianownik – wypadek samochodowy. Bohaterowie są bardzo odmienni mimo, że mieszkają w tym samym mieście, to reprezentują bardzo różne światy.
Octavio jest jednym z głównych bohaterów, to kilkunastoletni, zagubiony chłopak, mieszkający w skromnych warunkach ze swoją rodziną i zakochany… w żonie swojego brata, z którą planuje ucieczkę. Pieniądze na nią chce zdobyć w nielegalnych walkach psów.
Drugą historią jest wątek romansu pięknej modelki Valerii z wydawcą Danielem, który dla niej porzuca rodzinę i dotychczasowe życie.
Ostatnim i kto wie czy nie najciekawszym wątkiem jest historia Chivo, ulicznego wyrzutka z przegranym życiem, którego córka nie chce znać, a na starość dorabiającym jako płatny zabójca.

„Amores perros” mimo, że ukazuje bardzo dramatyczne losy to jest też filmem bardzo dobrze trzymającym w napięciu. Film uczy nas jak z pozoru bagatelne decyzje mogą się jednak w konsekwencji okazać ważnymi zwrotami, jak W jednej chwili człowiek może stracić bardzo wiele, by ktoś inny w tym samym czasie dużo zyskał. W obrazie tym wspaniały jest jeszcze klimat, także dzięki genialnej ścieżce dźwiękowej, a sam scenariusz jest bezbłędny. Zdecydowanie film do którego można wracać wielokrotnie.

Powrót

Tytuł oryginalny: Vozvrashchenie
Gatunek: Dramat
Rok: 2003
Reżyseria: Andriej Zwiagincew
Scenariusz: Vladimir Moiseyenko, Aleksandr Novototsky
Muzyka: Andrei Dergachyov

Gdybym miał się postarać o wymienienie najlepszych debiutów reżyserskich na wielkim ekranie, po chwili zastanowienia wskazałbym „Nóż w wodzie” Polańskiego, „Easy ridera” Dennisa Hoppera i „Obywatela Kane” Orsona Wellesa, nie bałbym się jednak obok tych już wielce docenionych dzieł postawić debiut rosyjskiego reżysera Andrieja Zwiagincewa ze świetnym „Powrotem”. Film dający w XXIw. nadzieję na odbudowę rosyjskiej kinematografii nawiązując do wielkiej tradycji związanej z Tarkowskim, Klimowem i choćby Szepitko. Oglądając „Powrót” można mieć w fragmentach wręcz wrażenie, że niektóre kadry są wycięte z filmów Tarkowskiego, a sam Zwiagincew naśladuje styl mistrza.

Film opowiada historię dwójki braci, którzy przez czas dwunastu lat mieszkali tylko wraz z matką i babką. Nieoczekiwanie ich ojciec powraca do domu. W filmie nie dostaniemy wprost informacji, gdzie przez ten czas ojciec przebywał i co tam robił, możemy się tylko domyślać. Przybysz, wyglądający ozięble i tak się zresztą zachowujący postanawia zabrać synów w podróż nad jezioro. Chłopcy są nim zafascynowani początkowo pod każdym względem. Starają się rywalizować o jego względy. Tak jak w filmach Andrieja Tarkowskiego dla głównego bohatera wzorem osobowym był Jezus Chrystus, tak tutaj mamy podstawy niejako utożsamiać ze sobą osoby Ojca i Chrystusa. Ku temu daje nam podstawy także reżyser, chociażby tą sceną, która pojawia się na początku filmu:

Dla porównania dodałem też zdjęcie obrazu Andrei Mantegniego pt.”Opłakiwanie zmarłego Chrystusa”. Nietrudno zauważyć podobieństwo, a jeszcze trudniej udać, że jest ono przypadkowe.

Zwiagincew nie podaje nam wszystkiego wprost, pozostawia tym pole do interpretacji. Dzięki tym niedopowiedzeniom film oprócz atmosfery alienacji, którą możemy odczuć podczas pobytu bohaterów na wyspie nabiera także aurę tajemniczości. Poza tym warto wyróżnić ciekawe zakończenie, w którym nie czułem patosu znanego mi z filmów amerykańskich. Ciekawostką, niestety smutną jest to, że w tym samym jeziorze, przy którym odbywała się akcja filmu niedługo po zakończeniu zdjęć utopił się podczas swoich wakacji Vladimir Garin, aktor odgrywający rolę starszego brata (miał zaledwie 16 lat). Zachęcam gorąco do seansu.

Lemoniadowy Joe

Tytuł oryginalny: Limonádový Joe aneb Koňská opera
Gatunek: Komedia, western
Rok: 1964
Reżyseria: Oldřich Lipský
Scenariusz: Oldřich Lipský, Jiří Brdečka
Muzyka: Vlastimil Hála , Jan Rychlík

Aż dziw, że taki film powstał w latach 60 w komunistycznym kraju europejskim. Gdy się go ogląda, czujemy, że rzeczywiście rozgrywa się na dzikim zachodzie. Sam jestem ciekaw skąd Czesi wzięli wtedy taką scenografię, zresztą kostiumy też niczego sobie. Wydany też był pewnie jako film propagandowy by w jakimś sensie wyśmiać amerykańskie westerny z lat czterdziestych i pięćdziesiątych. Choć osobiście uwielbiam sam ten gatunek, wszak bardziej spod znaku spaghetti, ale mam też kilka swoich lubianych pozycji amerykańskich to film ten jak najbardziej przypadł mi do gustu.

Gdy włączycie film i zobaczycie dziwną kolorystykę – zżółkniętą, czasami fioletową, zieloną czy też czerwoną nie próbujcie poprawiać kabla prowadzącego do waszego ekranu. Kolorystyka zmienia się zależnie od nastroju głównego bohatera, bądź miejsca, w którym się znajdujemy, tak więc wszystkie poniższe zdjęcia pochodzą z tego samego filmu:

lemon joe

W naszej parodii westernowej zostały wyśmiane niemal wszystkie schematyczne elementy powielane w następnych to klasycznych westernach, czyli źli przybysze ubrani są na czarno, są niechlujni, a nasz główny bohater noszący od stóp do głowy białe barwy „Lemoniadowy Joe” jest nieskazitelnym obrońcą uciemiężonych. Gdy w barze przebywa banda zbirów pijących oczywiście, jak mogłoby być inaczej – whiskey, nasz Joe zamawia lemoniadę „KolaLoka”, mówiąc, że alkohol szkodzi na celność oka strzelca. Występuje też piękna, młoda i walcząca o prawa innych dziewczyna, która już na początku filmu obiecuje na grobie matki, że odda swoje dziewictwo tylko Joe…

W filmie tym tak naprawdę nic, albo nie wiele jest traktowane na poważnie, a zwieńczeniem jest wręcz zaciągnięta z amerykańskich reklam końcowa scena. Film jest niewątpliwie bardzo groteskowy z niemożliwym wręcz klimatem, a jedyną rzeczą, do której mógłbym się przyczepić są może zbyt częste popisy wokalne głównych bohaterów, możemy wręcz z czasem mieć wrażenie, że oglądamy musical. Jednak główny motyw wykonywany przez Joe pozostaje w głowie. Polecam wszystkim od najmłodszych, aż do najstarszych fanów westernu i nie tylko.

Lot nad kukułczym gniazdem

Tytuł oryginalny: One Flew Over the Cuckoo’s Nest
Gatunek: Dramat
Rok: 1975
Reżyseria: Milos Forman
Scenariusz: Bo Goldman, Lawrence Hauben
Muzyka: Jack Nitzsche

Jeden z tych filmów, który otworzył mi oczy na wielkie kino. Jeden z moich ulubionych do dziś i jeden z niewielu rewelacyjnych filmów, które jednak zostały zauważone przez Hollywood (5 oscarów). Film jest zaliczany do tzw. niepodważalnej klasyki kina, więc każdy szanujący się kinoman powinien go zobaczyć. Jeśli jednak nie było ci dane jeszcze go zobaczyć – nic straconego, w myśl przysłowia: „nigdy nie jest za późno”. W obrazie twórcy „Amadeusza” zawarte jest bardzo wiele uniwersalnych po dziś przesłań, a sam film owiany jest wieloma komicznymi scenami, więc oglądanie powinno być raczej przyjemne.

Do zakładu psychiatrycznego trafia McMurphy (genialny w swojej roli J.Nicholson). Chce on uniknąć więzienia za kradzieże i seks z nieletnią, próbując udawać świra. Dostaje szanse na pobyt w takim zakładzie, gdyż wcześniej stwierdzono u niego nadpobudliwość i nadmierną agresję. W ośrodku panuje przyjazna atmosfera z wyjątkiem szefowej oddziału siostry Ratched, która jest bardzo obowiązkowa i nie dopuszcza jakiegokolwiek łamania zasad. McMurphy planuje jednak ucieczkę, chce on na to namówić też innych pacjentów, lecz dowiaduje się od nich, że są oni tam z własnej woli…

Obraz Formana jest wiekopomny, ciekawą sprawą jest zastosowanie komediowego charakteru przez dłuższą część filmu, by przejść później do dramatu bohatera, który widzieliśmy także w „Amadeuszu”. Film w swoim czasie był super-produkcją (na planie gwiazdy chociażby w postaci Nicholsona, DeVito, Lloyda), a takie produkcje głównie okazują się klapą, tym bardziej powinniśmy docenić wyczyn  Milosa Formana i jego reżyserię , którą na zawsze wpisał się w karty światowego kina. Obraz polecam wszystkim – kwintesencja „X Muzy”.